Header Ads

Toyota'nın Unutulan Ayağı Jidoka


Jidoka

Jidoka Nedir?

Toyota Üretim Sisteminin Unutulmuş Metodu

Jidoka , Toyota’nın ve yalın üretimin unutulmuş ilkesidir , ancak mükemmelliğe ulaşmamıza yardımcı olacak en nemli yalın üretim ilkelerinden biridir jidoka.Kaynaktan kalite veya kaliteye inşa edilmiştir.Piyasada bulunan şirketler ürün yada hizmet kalitesi olmadan ayakta durması imkansızdır.Jidoka bunu başarmak için uygun yollardan biridir.

Şekil 1 Yalın ve Toyota Üretim Sisteminin Sütunlarından biri



Jidoka’nın Gelişim Süreci
İlk başlarda Jidoka 1896 yılında iplik kırıldığında otomatik bir tezgah üzerinde tezgahın mekiğini durduracak basit bir cihaz olarak tasarlanmıştır.Tasarlayan Sakichi Toyoda olan icat ile Jidoka hayatına başladı.
Bu makinenin tek amacı oluşacak kusurları engellemek değildi.Aynı zamanda operatörlerin sorunu çözmesini sağlamakla kalmayarak , bir operatörün birden fazla tezgaha bakabileceği anlamına geliyordu.Operatör izlemek yerine hata oluştuğunda ki müdahalesiyle tek başına baktığı makine sayısı artmaktaydı.Bu ilke tek dokunuşla özerklik yada otomasyon olarak bilinmektedir.
Bu icadın patenti bir İngiliz değirmenine satılmasıyla Toyoda ailesi yeni bir finansman girişine kavuştu.Bu finansmanın Toyoda ailesinin yeni işlerinin kurulmasında finanse edildiği söylenebilir.

Daha sonraları Toyoda’nın otomasyonlu makinelere uyguladığı ilkeler Taiichi Ohno tarafından tüm sürece uygulanmıştır.

Jidoka’nın Temel İlkeleri

Jidoka prensibi birkaç tane basit aşamayla ayrılabilir.
1.Tuhaflığı yada anormalliği tespit etmek
2.Sistemi durdurmak
3.Sorunun acil olarak çözümü
4.Ortaya çıkan kök nedeni araştırmak ve hızlıca düzeltmek

Bu prensip makine içerisinde sadece otonomasyon yoluyla kullanılmakla sınırlı kalmamaktadır.Jidoka , incelemeye başlanılan yalın üretimin neredeyse tüm alanlarında görülebilmektedir.Bu prensipte sürecin sonunda denetlemekten ziyade sürecin içinde kaliteyi inşa etmekle ilgilidir.Bu ilke, günümüzde hala Toyota’da bir yere sahiptir.İnsanların düşündüklerine rağmen kusurların müşteriye ulaşmasını engellemeye çalışan güçlü bir yöntem sayılabilmektedir.

Jidoka : Hat Durdurma

Toyota gibi yalın bir şirkette her kişinin otoriteye sahip olması , gerçekte bir tuhaflığı keşfetmesi için süreci durdurma gerekliliği , kusurların ve sorunların vurgulanması ve eylemlerin gerçekleştirilmesidir.Bu durum birçok batılı şirketin küçük problemler nedeniyle sürekli olarak hatların durdurulmasından dolayı üretkenliğin azalabileceğinden korktukları bir adımdır.

Fakat bu düşünce , Yalın üretimin en önemli araçlarından Jidoka ile sadece süreç durmuyor , problem önleniyor ve daha sonra sorunun tekrarının önlenmesi için kök nedenler ele alınıyor.
Bu nedenlerden dolayı başlangıçlarda acılı bir dizi hat durmalarıyla , süreçlerden kaynaklanan sorunlar giderilmeye başlanır.Kısa süreler sonra sorunların ortadan kalkmasıyla ve sorunların kök nedenlerin ortadan kaldırılmasıyla hat duraklarının sayısı azalmaya başlamaktadır.

Toyota hat stop u gibi şirketler içinde , operatörlerden biri problem algılarsa bir kabloyu çeker yada bir butona basar ve  hattı durdurur.Bu sorunu çözmek için hemen acele edecek olan takım liderine veya amirini uyaran bir Andon yönetim çağrısı oluşturulur.Sorun kolayca çözülür , eğer kolayca çözülemiyorsa  hangi destek gerekliyse o destek aranır.

Jidoka ile Problem Çözme

Günümüzde üretilen birçok makine , ortak duygularla, günümüz teknolojisinin ucuz ve basit makine tasarımına dahil edilmeleriyle tasarımlarında otonomasyon idealleri birleştirilmiştir.Başarısız olunan nokta . vurgulanan problem değildir.Problem sorunu düzeltmek için düzeltme ve kök nedenini çözmek için harekete geçmemektir.İşletmecilere ve denetleyici personele , bir sorunu bulduklarında üretimi durdurma yetkisi ve  sorumluluğunu vermekle kalmıyor ,ayrıca sorunu ortadan kaldıracak , herkese uygun problem çözme araçlarının eğitimi de veriliyor.

Daha sonra herhangi bir süreç dokümantasyonları değişiklikleri içerecek şekilde güncellendiğinden , bu değişiklikleri ve öğrenmeyi yaygınlaştırmak için benzer süreçler takip eder.

Jidoka ve Yalın Üretim Araçları

Jidoka’nın ilk safhası tuhaflığı tespit etmektir.Bu durumda otonomasyon için makine problemin tespiti için basit bir sensör kullanır.Bunun ardından makine durur ve operatörün problemlerini vurgular.Bu olayın ardından operatör bir anormallik algılar ve çizgiyi durdurur.Bir tahta üzerinde herkesin görebilmesi için problemi yazar.

Diğer yalın araçlar , tuhaflıkları vurgulamak için yönetimin çeşitli tekniklerini kullanmaktadır.Bazıları 5s yi düşünebilir.Araçların , bileşenlerin yerleri ve devam eden çalışmaları belirlenmektedir.Tahsis edilen yerde olmayan şeyler görünüyorsa tuhaflık var demektir ve hemen harekete geçilmektedir.

Kanban gibi diğer araçlar da hızlı şekilde sorunları vurgulamaktadır.Örneğin bu ürünler neden Kanban yetkilisi olmadan taşındı gibi.Uygulamak için görsel yönetim teknikleri kullanılır.
Yalın üretimin çeşitli araçlarından Jidoka prensiplerine dayanır , personeli tuhaflık ortaya çıktığında

Tüm Hakları Saklıdır.. Blogger tarafından desteklenmektedir.